Toekomst van betaalbaar wonen staat op het spel

Uit onderzoek van drie ministeries en Aedes blijkt dat woningcorporaties onmogelijk kunnen voldoen aan de vraag naar voldoende sociale huurwoningen. In onze regio zijn de problemen het grootst.

Ook de betaalbaarheid van huren, verduurzaming van de woningvoorraad en leefbaarheid in de wijken staan onder druk. De opgaven zijn te groot, terwijl de financiële middelen van woningcorporaties structureel tekortschieten. Dit is de verontrustende conclusie van het rapport ‘Opgaven en middelen’ dat afgelopen vrijdag is gepresenteerd. De oplossing ligt in het structureel verlagen van de lasten van corporaties, om te beginnen door het afschaffen van de verhuurderheffing. Ook zijn er meer bouwlocaties nodig en willen corporaties sneller kunnen bouwen.

Onvoldoende geld om te investeren
Woningcorporaties hebben de belangrijke maatschappelijke taak om te zorgen voor betaalbaar wonen voor huishoudens die dat nodig hebben, nu en in de toekomst. Maar het rapport toont aan dat corporaties in heel Nederland de investeringsopgave onder de huidige condities niet aankunnen. Vanaf 2024 heeft een aantal corporaties onvoldoende investeringsvermogen. Daarna komen snel steeds meer corporaties in de problemen.

Het financiële gat is groot: tot 2035 is voor investeringen in de woningvoorraad (nieuwbouw, sloop, verbetering en verduurzaming) in heel Nederland 116 miljard euro nodig. Daarvan komen woningcorporaties 31 miljard te kort.

Belangrijkste oorzaken
De maatschappelijke vragen aan woningcorporaties zijn groot. Naast het bouwen van voldoende nieuwe woningen om het historisch grote woningtekort weg te werken moeten de huren betaalbaar blijven. Ook moeten alle corporatiewoningen van het aardgas af en verduurzaamd worden, én moet de leefbaarheid in veelal kwetsbare wijken op peil worden gehouden.

Doordat exploitatielasten en fiscale lasten sneller stijgen dan huurinkomsten is het financiële model van corporaties structureel uit balans.

Meer betaalbare woningen nodig in de regio
Ook bevestigt het rapport dat er in de regio Rotterdam de komende jaren duizenden sociale huurwoningen moeten worden bijgebouwd. Gingen gemeenten en woningcorporaties er in het Regioakkoord uit januari 2019 nog van uit dat het aantal betaalbare woningen in de regio kon dalen met ruim 10.000, nu wordt duidelijk dat er 6.500 woningen bij moeten om te kunnen voldoen aan de stijgende vraag naar betaalbaar wonen.

Wat is er voor woningcorporaties nodig?
De conclusie van het rapport is duidelijk en ernstig: corporaties kunnen de opgave financieel niet aan. De oorzaken zijn structureel en vragen om een lange termijn oplossing, geen tijdelijke lapmiddelen. Er moeten fundamentele keuzes worden gemaakt, waarbij de landelijke politiek aan zet is. Gebeurt dat niet, zullen maatschappelijke opgaven blijven liggen en problemen worden vergroot.

Tot het zover is blijven we in onze regio op de korte termijn natuurlijk woningen bouwen voor alle woningzoekenden. Om, naast de al bestaande ambities, versnelling aan te brengen zijn bouwlocaties nodig. Ook moeten de processen om te bouwen korter en daadkrachtiger worden.

Iedereen heeft recht op een betaalbare woning in een fijne wijk, waarin je je thuis kunt voelen. Als er niets verandert kunnen corporaties in onze regio onvoldoende betaalbare huizen meer bouwen voor al die mensen die daarnaar op zoek zijn. En kunnen corporaties onvoldoende doen aan de leefbaarheid in wijken en aan het verduurzamen van woningen. Ook 3B Wonen wil graag dat de minister het voortouw neemt en samen met provincie en gemeenten zorgt dat corporaties op korte termijn ook daadwerkelijk kunnen bouwen.